بررسی اکوسیستم کارآفرینی زنان ایران با نگاه توسعه‌گرا

سیزدهمین همایش ملی انجمن زنان کارآفرین برگزار می‌شود

بررسی اکوسیستم کارآفرینی زنان در ایران با  نگاهی توسعه‌گرا

 

سیزدهمین همایش ملی انجمن زنان کارآفرین با عنوان «توسعه کارآفرینی زنان» با بهره‌گیری از  تجارب انجمن زنان کارآفرین، روز چهارشنبه 27 بهمن‌ماه 95 در سالن پیامبر اعظم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار می‌شود.

به گزارش روابط عمومی انجمن زنان کارآفرین، هدف از این همایش ارزیابی وضع موجود کارآفرینی زنان در ایران برای ترسیم وضعیت مطلوب توسعه کارآفرینی زنان ایران‌زمین در پنج حوزه تخصصی صنعت و تجارت، کشاورزی و محیط زیست،  فناوری اطلاعات، صنایع دستی و گردشگری و همچنین فرهنگی و اجتماعی است که مخاطبان آن زنان کارآفرین و صاحب کسب‌وکار، صاحب‌نظران، متولیان و مرتبطان در بخش دولتی، خصوصی و عمومی هستند.

تبیین اهمیت و ضرورت توسعه کارآفرینی و کسب‌وکار زنان در ایران، بررسی موانع کارآفرینی و کسب‌و‌کار زنان و رشد و توسعه آن، ظرفیت‌ها، قابلیت‌ها، فرصت‌ها در هر دو بخش کارآفرینان و دولت و فضای عمومی و محیط کسب‌وکار، نقش و میزان تأثیرگذاری عوامل محیطی و تعیین اولویت‌ها و ارائه راهکار ازجمله محورهای این همایش هستند.

حامیان اصلی همایش نیز اعضای انجمن و نیز سازمان‌های مرتبط با پنج حوزه نام‌برده در بخش دولتی و خصوصی هستند که با حضور در نشست‌های هم‌اندیشی و جلسات پیش از همایش به بررسی چالش‌ها، فرصت‌ها و تهدیدهای کارآفرینی زنان در ایران پرداخته‌اند و نتایج بحث ها در قالب مقالات ترویجی کاربردی در روز همایش ارائه می‌شود.

دبیر همایش فخرالسادات محتشمی پور است، مدیریت کارگروه‌های پنج‌گانه به عهده مرسده نادری، شیرین پارسی، آزاده داننده، افسانه احسانی و خدیجه یارعلی قرار دارد و فیروزه صابر و زهرا رهایی به‌عنوان مشاوران علمی همایش فعالیت دارند. امور اجرایی همایش را نیز کمیته ارتباطات پیگیرانه و مستمر انجام می‌دهد. هم چنین بخش عمده ای از اعضای انجمن بانوان کارآفرین با شرکت در نشست‌های تخصصی و انتقال تجربه و ارائه پیشنهاد و راهکار، همکاری در امور اجرایی همایش، مشارکت مالی در حد توان مؤسسات و شرکت‌ها، معرفی زنان کارآفرین در حوزه‌های پنج‌گانه برای دعوت به هم‌اندیشی و همچنین معرفی حامیان مالی برای هرچه بهتر برگزار شدن همایش یاریگر سیزدهمین دوره این رویداد هستند.

جدال با ذهنیت‌های جنسیت‌زده

در همین راستا طی اولین نشست تخصصی همایش توسعه کارآفرینی زنان که روز سه‌شنبه 16 آذرماه برگزار شده‌بود زنان کارآفرین حوزه صنعت و معدن، چالش‌های موجود در بخش صنعت و معدن را در ایران مطرح کردند. در این جلسه مهندس مرسده نادری، مدیر کارگروه صنعت و معدن و فخرالسادات محتشمی پور، دبیر همایش در ارتباط با همایش و اهداف نشست‌های تخصصی آن به بیان مطالبی پرداختند و پس از آن کارآفرینان و صاحبان کسب‌و‌کار در حوزه مربوطه، اعم از اعضای انجمن زنان کارآفرین و میهمانان غیرعضو به بحث و تبادل‌نظر با یکدیگر پرداختند.

در ابتدای نشست شرکت‌کنندگان به پرسش‌نامه‌ ترجمه‌شده‌ای از نسخه بانک جهانی پاسخ دادند و طی آن چالش های‌ اساسی مورد‌نظر خود را اعلام کردند.

در حالی که ورشوچی از اعضای قدیمی انجمن در بیان مشکلات خود از تجربه‌اش در گرمسار گفت و اینکه برای راه‌اندازی کارخانه‌ای در شهرک صنعتی به استانداری اعلام آمادگی کرد اما بعد از سه‌ سال با کارشکنی سازمان‌ها و درخواست‌ها و مراجعات مکرر آن همچنان به نتیجه نرسید‌؛ هاشمی، دیگر بانوی کارآفرین حاضر در جلسه با نقش دولت به‌عنوان تنها عامل تاثیرگذار در توسعه کسب‌و‌کار و کارآفرینی به مخالف پرداخت و گفت: «این خود ما هستیم که می‌توانیم کارمان را پیش ببریم. من فکر می‌کنم اتفاقا کمک‌های بیشتری به شهرک‌های صنعتی می‌کنند و رویکرد مثبتی به زنان کارآفرین وجود دارد. خود من با وام سازمان پژوهش‌های وزارت صنایع بود که توانستم کار کنم.»

یکی دیگر از اعضا در ادامه این سخنان گفت:‌ «من پنج سال پیش کارخانه‌ای تأسیس کردم و به نظرم مشکل ما نه دولت و نه قوانین، بلکه کارشناس‌ها هستند که از دانش کافی برخوردار نیستند و متوجه بخش‌نامه‌ها نمی‌شوند.»

ورشوچی گفت: «در سنگاپور شاخص سهولت کسب‌وکار از لحظه تصمیم تا کارخانه دو ساعت است اما در ایران یکی از طولانی‌ترین مراحل را داریم و سازمان‌های دولتی دغدغه تسهیل ندارند.» و از سوی دیگر هاشمی در توضیح دلایل موفقیتش گفت: «به نظر من باید راه را پیدا کرد که چطور مسئول متوجه حرف و وضعیت شود. من معتقدم خواستن، توانستن است.»

فاطمه مقیمی، رئیس کانون زنان بازرگان، نیز گفت: «ایران طبق شاخص رتبه‌بندی بانک جهانی در مورد زمان راه‌اندازی کسب‌وکار، رتبه 147را داشت که اکنون به 170 رسیده‌است، یعنی در امارات شروع کسب‌وکار و راه‌اندازی نیم روز طول می‌کشد و در ترکیه دو روز اما در ایران بالای سه ماه.»

مقیمی همچنین در تایید سخنان دکتر رهایی مبنی‌بر اینکه در جامعه ایران هنوز پذیرش زنان سرمایه‌دار وجود‌ندارد، گفت: فلسفه بخش خصوصی با سرمایه‌دار بودن و خون‌آشام بودن مترادف شده‌است. متاسفانه در صداوسیما هم افراد سرمایه‌دار را به چهره منفی معرفی می‌کنند و گویی کسی که کارخانه دارد و کارآفرین است دور از خداست.

در اینجا هوشیار یکی دیگر از حاضران نیز به این معضل اشاره کرد که  فضا به اندازه کافی برای بانوان کم هست و متاسفانه از طرفی دیگر، خود آنها نیز در همین فضا تحمل حضور یکدیگر را ندارند.

شرکت‌کنندگان در این نشست درباره‌ لزوم شبکه‌سازی و تقویت همکاری در گروه‌های مختلف تاکید کردند و همچنین تجربیاتی را درباره‌ فضای مردانه حوزه صنعت و معدن به اشتراک گذاشتند.

بخارایی در این مورد گفت: بعضی از مسائل، خاص ایران هم نیست، مثلا در بعضی حوزه‌ها حضور زنان کمرنگ‌تر است اما روبرو شدن با این مسئله در ایران و جاهای دیگر متفاوت است. مثلا من در کنفرانس‌هایی شرکت می‌کنم که ممکن است تنها زن شرکت‌کننده باشم و با دقت به صحبت‌های من توجه می‌شود، اما در اینجا به دلیل زن بودن در اولین حضور ممکن است اصلا به صحبت‌ها و تجربه‌های من توجهی نکنند.

به گفته کوشکستانی نیز کمرنگ بودن حضور زنان و برخوردهایی از این دست دلایل فرهنگی دارد که باید به آن توجه شود.

مهوش طیرانی در ادامه سخنان اعضا گفت:  به نظر من راه‌حل‌هایی که ارائه می‌کنیم بیشتر فردی است و نه اجتماعی. ما باید به دنبال راه‌حل‌هایی باشیم که با کمک آنها فضا برای همه زنان گشایش یابد و توانمندتر شوند. به نظر من مسئله اصلی ضعف در آموزش است. از آغاز فرزندان دخترمان را طوری تربیت می‌کنیم که گویا قرار است فقط خانه‌داری و بچه‌داری کنند. همچنین در مورد محیط‌ کاری باید با توجه به تجربیات جهانی برای توانمندسازی زنان کار کرد و به اجبار هم که شده سازمان‌های دولتی موظف باشند مدیران زن را در کار داشته‌باشند تا زنان همپای مردان کار کنند.

همچنین در آستانه برگزاری نشست‌های تخصصی همایش «توسعه کارآفرینی زنان در ایران»، دبیر همایش به همراه نمایندگانی از این کارگروه با مهندس یزدانی، رئیس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی و دکتر پریچهر سلطانی، مشاور وی، دیدار و گفتگو کردند.

در این جلسه مهندس یزدانی ضمن تاکید بر نقش نهادهای مدنی به‌عنوان سرعت‌دهنده توسعه کارآفرینی به فرصت‌های کارآفرینی در بخش صنعت اشاره‌کرد و وجود خوشه‌های صنعتی و تشکل‌ها، بنگاه‌ها، اتحادیه‌ها، خانه‌های صنعت‌ومعدن جوانان و وجود زنان فعال و توانمند و از‌جمله شورای توسعه و تعاون زنان کارآفرین شهرک‌های صنعتی را از فرصت‌های موجود این حوزه دانست و گفت: باید پکیج‌های آموزشی برای ارتقای رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و توسعه بازار کارآفرینی زنان و همچنین برای کارکنان سازمان صنایع کوچک داشته‌باشیم.

حاضران در این جلسه نیز بر امکان فعالیت مشترک در قالب هم‌اندیشی، همایش و برنامه‌های پژوهشی و آموزشی تأکید کردند.

 

ضرورت ایجاد دگرگونی در ساختارهای فرهنگی و اجتماعی

چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی کسب‌و‌کار و کارآفرینی‌های اجتماعی و فرهنگی بانوان نیز در «نشست تخصصی زنان کارآفرین حوزه فرهنگی و اجتماعی» با حضور جمعی از اعضای انجمن زنان کارآفرین در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی بررسی شد.

در ابتدای این نشست، فخرالسادات محتشمی‌پور، دبیر این همایش، ضمن تشریح اهداف و برنامه‌های همایش، گزارشی از روند علمی و اجرایی آن ارائه‌کرد سپس خدیجه یارعلی، مدیر کارگروه کارآفرینی اجتماعی و فرهنگی در سخنانی با اشاره به رویکرد توسعه‌ای انجمن به‌عنوان یک هدف اصلی از حاضران خواست تا نگرش‌ها و دیدگاه‌های خود را درباره چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی این مسیر بیان کنند.

در ادامه بانوان حاضر، دیدگاه‌های خود را در مورد چالش‌های پیش روی فعالیت‌ها و کارآفرینی در حوزه اجتماعی بیان کردند و از پراکنده‌کاری، وجود فعالیت‌های موازی، نبود طرح جامع اجتماعی در سطح ملی، منطقه‌ای و محلی، ضرورت ایجاد زیرساخت‌های فکری و فرهنگی درباره فعالیت‌های سازمان‌های خیریه و نهادهای فعال اجتماعی و نیز نبود اعتماد نسبت به سازمان‌های مردم‌نهاد به‌عنوان برخی از این چالش‌ها یاد کردند.

همچنین صدقه‌بگیر شدن افراد و خانواده‌های تحت پوشش نهادهای دولتی یا وابسته به دولت و نبود تمایل به کار در جوانان به‌دلیل چنین رویکردهایی، مورد انتقاد بانوان حاضر در این نشست قرار گرفت و بر ضرورت ایجاد دگرگونی در چنین ساختاری تاکید شد.

وجود موانعی چون سخت‌گیری دولت در دادن مجوز سازمان‌های مردم‌نهاد، نبود تعریف درست از نهادهای خیریه و نهادهای مدنی، شفاف نبودن دریافتی‌ها و پرداختی‌ها و آمارهای مالی نهادهای حمایتی و بی‌توجهی مسئولان به اجرای وظیفه‌هایشان و نیز ارائه‌ پیشنهادهای نامتعارف به بانوان در راه کارآفرینی و کسب‌و‌کار  از دیگر چالش‌های مطرح‌شده در این نشست بود.

از سوی دیگر، برپایی زنگ‌های کارآفرینی در مدارس، وجود جوانان خوش‌فکر، توانمند و آفرینش‌گر و به‌ویژه وجود دغدغه در مردم کشور برای کمک‌های مادی و معنوی و حمایتی به‌عنوان برخی فرصت‌های موجود مطرح شد.

بانوان فعال در بخش‌های فرهنگی نیز سلیقه‌ای بودن مدیریت، بی‌توجهی به کپی‌رایت، نبود امنیت کاری و از همه مهم‌تر وجود رانت در بخش‌های مختلف تبلیغاتی، رسانه‌ای و فرهنگی، احساس رقابت بخش دولتی با بخش خصوصی و کم بودن فرصت‌های کاری را ازجمله بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی فعالان در این بخش دانستند.

توسعه پایدار در سایه فناوری‌های نوین

در نشست تخصصی کارآفرینی زنان در حوزه محیط زیست و کشاورزی که نخستین روز دی‌ماه 95 در دفتر انجمن زنان کار آفرین با حضور تعدادی از فعالان این حوزه برگزار شد پس از معرفی اعضای شرکت‌کننده و حوزه فعالیت هر‌یک، محتشمی‌پور دبیر همایش، ضمن مروری بر عملکرد همایش‌های گذشته، رویکرد انجمن برای همایش 27 بهمن‌ماه و هدف از تشکیل کارگروه‌های پنج‌گانه همایش را توضیح داد و تاکید کرد: «همایش امسال به دنبال آن است تا با نگاهی توسعه‌گرا، اکوسیستم کارآفرینی زنان را در ایران مورد بررسی قرار دهد و ضمن شناسایی مشکلات و موانع فعالیت زنان کارآفرین،  فرصت‌های موجود و راهکارهای مناسب برای حرکت به سمت توسعه پایدار را ارزیابی کند. تحقق این هدف از طریق ایجاد فضای تعامل و گفت‌وگو در دو سطح فعالان هر حوزه و مسئولان مرتبط، متولیان دولتی و صاحب‌نظران پیگیری می‌شود.»

در ادامه هریک از اعضای جلسه موانع و مشکلاتی پیش‌رو  و پشت‌سر گذاشته خود را برشمردند و توضیح دادند که برای برون‌رفت از این موانع چه تدابیر و راهکارهایی را به‌کار برده‌اند. در‌نهایت اعضای جلسه مهم‌ترین چالش‌های موجود در فضای کسب‌وکار ایران برای کارآفرینی زنان را در این حوزه، عدم رویکرد توسعه پایدار در سیاست‌گذاری و حمایت محدود نهادهای متولی، چالش پایداری و ورود به بازار، عدم حمایت جدی رسانه ملی و دستگاه‌های تبلیغاتی رسمی از کشاورزی، تولید و محیط زیست،  گرایش محدود و ناکافی به بهره‌گیری از فناوری‌های جدید و نوآوری در تولید و سیاست‌های ناکارآمد در توزیع منابع ذکر کردند.

حاضران در این جلسه همچنین با بررسی شرایط عمومی کسب‌و‌کار، فرصت‌هایی را برای بهبود شرایط و توسعه کارآفرینی شناسایی کردند و پیشنهاداتی را برای  جلسات تعاملی آینده با مسئولان و سایر ذی‌نفعان حوزه کشاورزی و محیط زیست  با رویکرد حرکت به سمت توسعه پایدار، بستر‌سازی فرهنگی و اجتماعی برای حضور پویاتر زنان کارآفرین و بسط و گسترش گفتگوهای سازنده و راهگشا با مسئولان و نهادهای متولی مطرح کردند.

نشست دوم كارگروه كشاورزى  نیز با حضور تعدادی از اعضا و فعالان بخش محیط زیست و کشاورزی به میزبانی دكتر بخشنده، قائم‌مقام وزیر جهاد کشاورزی و تعدادی از مدیران این حوزه ازجمله مشاور وزیر در امور زنان و نیز مدیرانی از سازمان محیط ‌زیست برگزار شد. در اين جلسه فرصت‌هاى كارآفرينى و خوداشتغالى زنان در حوزه كشاورزى به بحث گذاشته‌شد. سياست‌گذارى و برنامه‌ريزي‌ها در این دو حوزه و منابع و فرصت‌ها ازجمله الزام به تخصيص بخشى از بودجه به آموزش و توانمندسازى زنان از موضوعات مطرح‌شده در این جلسه توسط معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی ورزات جهاد کشاورزی بود. همچنین توجه به صنايع تبديلي، انتقال تكنولوژى و دانش فنى، ارتباط با توليدكنندگان، انتقال توليد از فضاى باز به گلخانه، توليد بذر و گياهان دارویى به‌عنوان فرصت‌ها مطرح شد.

در این نشست زنان كارآفرين نیز به تشريح فرصت‌ها، مشكلات و راه‌هاى توسعه در كسب‌و‌كار خود و ساير فعالان حوزه كشاورزى و دامپرورى پرداختند. برقراری تعامل بین سازمان‌های کشاورزی و محیط زیست و وزارت بهداشت و بیمه و مالیات، جلوگیری از واردات محصولاتی که در داخل تولید می‌شود، ایجاد کارخانه‌های صنایع تبدیلی در مناطق مختلف، برداشتن قوانین دست و پاگیر اداری از لحاظ دادن مجوزهای لازم جهت کارآفرینی، اهمیت دادن به محصولات ایرانی، حمایت از تولیدات داخل و زمینه‌سازی فعالیت برای کارآفرینان در به‌دست آوردن بازارهای مناسب خارج و داخل ازجمله پیشنهاداتی بود که مطرح شد.

نقش پررنگ زنان در صنعت  فناوری اطلاعات

اولین جلسه کارگروه فناوری اطلاعات (IT) در روز چهارشنبه اول دی‌ماه 95 با حضور تعدادی از فعالان این حوزه برگزار شد.

در این جلسه آزاده داننده، مدیر کارگروه فناوری اطلاعات، آمار و ارقامی را درباره زنان، کسب‌وکار و قوانین ارائه‌کرد و به عوامل مؤثر در کسب رتبه 171 کشور ایران در میان 173 کشور مورد مطالعه بانک جهانی اشاره‌کرد. وی به بررسی مشکلاتی پرداخت که اکثر زنان در جامعه برای ورود به بحث کارآفرینی با آن مواجه‌اند و با تعامل اعضای کارگروه و ارائه تجربیات و نظرات آنان، راهکارهای مختلفی مطرح شد. طرح دیدگاه‌ها و نیز تجارب شرکت‌کنندگان در این نشست، فضای گرم و پرنشاطی را در به‌اشتراک‌گذاری تجارب موفقی ایجاد کرد که در پذیرش مسئولیت‌های متنوع زنان در جامعه به‌عنوان کارآفرین و در خانواده و محیط‌های دیگر با عناوین و تعهدات دیگر دارند.

نحوه مدیریت نقش‌های مخلتف زنان، چالش‌ها و فرصت‌هایی که هریک به‌عنوان یک زن در محیط کسب‌و‌کار تجربه کرده‌بودند و توصیه‌هایی که به‌منظور هرچه بهترشدن شرایط زنان داشتند و درنهایت چگونگی فرهنگ‌سازی کار تیمی و ایجاد انگیزه و جسارت‌های لازم برای کارآفرینی زنان، ادامه گفت‌وگوهای سازنده کارگروه را تشکیل داد و پیشنهاداتی نیز برای ارائه به مسئولان و نهادهای مرتبط به‌منظور حرکت به سمت توسعه پایدار و کسب تسهیلات بهتر در این حوزه مطرح شد.

در دومین نشست کارگروه آی‌تی نیز که با حضور مسئولان، صاحب‌نظران و بخش خصوصی مرتبط در این حوزه در سازمان فناوری اطلاعات ايران برگزار شد، ابتدا آزاده داننده هدف از تشکیل جلسه را که تعامل میان کارآفرینان حوزه فاوا با مسئولان و صاحب نظران این حوزه است، توضیح داد و گفت: ما ضمن اینکه در تشکل‌های خود موضوعات حوزه‌های تخصصی و صنفی را تعقیب می‌کنیم در این انجمن به‌دنبال بررسی مسائل و مشکلات خاص زنان هستیم تا با استفاده از فرصت‌ها، این موانع و مشکلات را از میان برداریم.

وی ضمن اشاره به موانع فرهنگی به‌عنوان مهم‌ترین چالش پیش روی کسب‌و‌کار زنان از حاضران خواست تا در مورد دو موضوع تولید محتوا و حمایت از کسب‌و‌کارهای نوپا ضمن بيان نظرات خود، فرصت‌هاي پيش رو را معرفي کنند.

در این نشست مهندس خسرو سلجوقی، مدیرکل دفتر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تاکید بر اینکه دولت وظیفه آماده‌کردن زیرساخت‌ها برای تولید محتوا دارد، گفت: 10برابر کردن تولید محتوای داخلی با رویکرد کسب‌و‌کار دیجیتالی با مشارکت حداکثری بخش خصوصی ممکن است که البته در اين برنامه موضوعات ويژه زنان ديده نشده‌است.

ناصرعلی سعادت، رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور نیز گفت: در بیشتر شرکت‌های رایانه‌ای اکثر کارکنان را بانوان تشکیل می‌دهند، مگر در مواردی که خانم‌ها متخصص نباشند. خانم‌ها در صنعت فاوا نقش مهم و چشمگیری دارند.

وی در پاسخ به سؤال دبیر همایش درباره وجود آمار به تفکیک جنسیت گفت: تاکنون به این نکته توجه نداشته‌ایم، اما آمادگی برای تهیه اطلاعات و آمار زنان در بخش خصوصی وجود دارد.

شهلا اصولی، مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر پیاده‌سازی دولت الکترونیکی، ضمن ارائه گزارشي از فعالیت‌های این دفتر گفت: مرکز توانمندسازی و حمايت از کسب‌وکارهای نوپا، امکانات پایه برای همه خدمات آموزشی، مشاوره‌ای و تأمین امکانات جنبی را عهده‌دار است ولی با وجود شناسايي بیش از 900 استارتاپ، تعداد زنان و مردان آنها مشخص نیست.

وي همچنين بر امکان تعامل و فعالیت مشترک با انجمن تاکید کرد.  در ادامه زهرا ضیایی، معاون دفتر توسعه و کاربرد فناوری اطلاعات وزارت صنعت، معدن و تجارت، ضمن تاکید بر تولید محتوا برای زنان گفت: در صنعت نرم‌افزار که يک صنعت سبز است، بیش از 50 درصد مدیران شرکت‌ها را زنان تشکیل می‌دهند و آمار آن قابل‌دسترس است.

پس از آن کار آفرینان و صاحبان کسب‌و‌کار، پیشنهادات‌ خود را مطرح کردند که توجه بیشتر به شرکت‌های بالغ برای پرورش ایده‌های نو، ضرورت تشکیل بانک اطلاعات زنان کارآفرین و صاحب کسب‌وکار، تعامل بیشتر با نهادهای مدنی و  تشکل‌های صنفی برای توسعه کارآفرینی زنان در حوزه آی‌تی و توجه به تولید محتوا برای زنان از‌جمله پیشنهادات مطرح‌شده در این نشست بود.

در دومین نشست تخصصی کسب‌وکار و کارآفرینی زنان در حوزه آی تی همچنین دکتر فقیهی، مدیر‌کل دفتر مطالعات ارتباطات و فناوری‌های نوین مرکز پژوهش‌های مجلس، سياح، عضو مرکز رسانه‌هاي دیجیتال و فناوري اطلاعات وزارت ارشاد، دکتر بهادری‌فرد، معاون توسعه و اعتباربخشی فناوری اطلاعات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات، حضور داشتند و به بیان دیدگاه‌های خود در موضوع مورد‌نظر پرداختند.

برگزاری نشست هم‌اندیشی پیرامون فرصت‌ها و چالش‌های فرهنگی کارآفرینی زنان در دفتر شهین‌دخت مولاوردی، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با حضور نمایندگان مجلس و دستگاه‌های دولتی مرتبط که در آن دغدغه های فرهنگی مطرح شده در نشست های نشست های تخصصی پنج گانه به بحث گذاشته شد، کارآفرینی زنان در حوزه صنایع دستی و گردشگری با حضور دکتر زهرا احمدی‌پور، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و معاونان وی، نشست تخصصی کارآفرینی زنان در حوزه صنعت و تجارت با حضور مسئولان مرتبط و سهیلا جلودارزاده و دکتر فرید موسوی، از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نشست تخصصی کارآفرینی زنان در حوزه صنعت و تجارت با حضور قائم‌مقام وزیر و رئیس توسعه تجارت در سالن اصفهان نمایشگاه بین‌المللی و دیدار با پروانه سلحشوري، رئيس فراكسيون زنان و فاطمه سعيدي در پيش‌نشست همايش توسعه كارآفرينی زنان با موضوع  فرهنگ و كارآفرينی از دیگر برنامه‌های انجمن بانوان کارآفرین ایران در راستای برگزاری هرچه بهتر همایش سیزدهم بود که تاکنون صورت‌گرفت.

 آنچه بدان اشاره شد بخش‌هایی از کوشش انجمن زنان کارآفرین است قصد دارد روز 27 بهمن‌ماه 95، سیزدهمین همایش خود را با عنوان «توسعه کارآفرینی زنان» بسیار مفید و سازنده برپا کند.

All Rights Reserved Copyrighted 2007-2015 by MLD Corporation